Konkordato Süreci

Konkordato, mali durumu bozulmuş ancak iyileşme ihtimali bulunan bir borçlunun, alacaklılarının belirli bir çoğunluğunun onayı ve mahkeme tasdikiyle, borçlarını yeniden yapılandırarak faaliyetine devam etmesini sağlayan, iflasın alternatifi niteliğinde bir hukuki yoldur. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m.285 vd. hükümlerinde düzenlenen bu süreç, sıkı süre ve nisap kurallarına tabidir. Bu rehber; konkordato sürecinin aşamalarını, mühlet dönemlerini ve uygulamada sık karşılaşılan hataları özetlemektedir.

1. Konkordato Türleri

Uygulamada en sık başvurulan tür ‘adi konkordato’dur; bunun yanında borçların bir kısmının silinmesini öngören ödeme (tenzilat) konkordatosu, ödeme takvimini uzatan vade konkordatosu ve borçlunun tüm malvarlığının alacaklılara devrini öngören malvarlığının terki suretiyle konkordato gibi alt türler de mevcuttur. İflas kararı verildikten sonra dahi, iflas içi konkordato yoluna gidilmesi mümkündür.

2. Sürecin Altı Aşaması

3. Başvuru Şartları ve Belgeler

İİK m.285 uyarınca başvuru, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlunun kendisi tarafından yapılabileceği gibi, iflas talep edebilecek konumdaki bir alacaklı tarafından da yapılabilir. Başvuru dilekçesine eklenmesi gereken belgeler arasında; konkordato ön projesi, mali tablolar ve borçlunun malvarlığı durumunu gösteren belgeler ile bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan denetim raporu bulunur.

Uygulamada sık görülen hata: Konkordato ön projesinin, somut ve gerçekçi bir ödeme planı yerine genel ve iyimser varsayımlara dayalı hazırlanması; mahkeme ve komiser, projenin ciddiyetini ve uygulanabilirliğini titizlikle inceler, gerçekçi olmayan projeler geçici mühlet aşamasında dahi reddedilme riski taşır.

4. Geçici Mühlet

Mahkeme, başvuruyu uygun bulursa derhal geçici mühlet ve buna bağlı tedbir kararı verir; bu andan itibaren borçlu aleyhine yeni icra takibi yapılamaz, mevcut takipler durur (ihtiyati haciz dahil bazı istisnai takip türleri hariç).

• Süre: geçici mühlet süresi 3 aydır; borçlunun veya komiserin talebi üzerine en fazla 2 ay daha uzatılabilir, toplam süre 5 ayı geçemez.
• Geçici komiser: mahkeme bir veya birden fazla geçici komiser atar; komiser borçlunun faaliyetlerini denetler, alacak-borç tespiti yapar ve mahkemeye rapor sunar.
• Borçlunun tasarruf kısıtlaması: borçlu, geçici mühlet süresince malvarlığı üzerinde olağan işlemler dışında tasarrufta bulunamaz; olağanüstü nitelikteki tasarruflar (taşınmaz satışı, rehin tesisi gibi) mahkeme izniyle mümkündür (İİK m.297).

Uygulamada sık görülen hata: Geçici mühlet süresince, borçlunun olağan iş akışı dışındaki önemli bir varlık satışını komisere danışmadan ve mahkeme izni almadan gerçekleştirmesi; bu tür işlemler geçersiz sayılabilir ve borçlunun iyi niyetine gölge düşürerek konkordatonun akıbetini olumsuz etkileyebilir.

5. Kesin Mühlet

Geçici mühlet sonunda mahkeme, komiserin raporunu ve alacaklıların görüşlerini dikkate alarak konkordatonun başarı ihtimalini değerlendirir; olumlu kanaate varırsa 1 yıl süreli kesin mühlete karar verir.

• Süre: kesin mühlet kanunen 1 yıldır; güçlük arz eden durumlarda mahkeme bu süreyi 6 aya kadar uzatabilir, böylece azami süre 18 ayı bulabilir.
• Komiserin genişleyen yetkisi: kesin mühletle birlikte komiserin yetkileri genişler; borçlunun tüm işlemleri komiser denetiminde yürütülür, mahkeme ayrıca bir alacaklılar kurulu oluşturabilir.

Kesin mühlet döneminde komiser, alacaklıları toplantıya çağırır, alacak kayıtlarını netleştirir ve projenin uygulanabilirliğini değerlendirir; gerekli görürse projenin revize edilmesini borçludan talep edebilir.

6. Alacaklılar Toplantısı ve Tasdik Nisabı

Kesin mühlet sonunda komiser, alacaklıları toplantıya çağırarak konkordato projesini oylamaya sunar.

Projenin kabul edilmiş sayılması için, kayıtlı alacaklı sayısının yarısını aşan bir çoğunluğun (alacaklı sayısı çoğunluğu) ve bu alacaklıların alacak tutarının, toplam alacakların en az üçte ikisini (2/3) oluşturması gerekir. Bu iki çoğunluk şartının birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Uygulamada sık görülen hata: Yalnızca alacak tutarı bakımından üçte iki çoğunluğun sağlanmasının yeterli sayılıp, alacaklı sayısı çoğunluğu şartının gözden kaçırılması; kanun her iki nisabı da aramaktadır, tek bir büyük alacaklının desteği tutar bakımından yeterli olsa dahi, sayısal çoğunluk sağlanamazsa proje kabul edilmiş sayılmaz.

7. Tasdik Kararı ve Sonuçları

Alacaklılar toplantısında kabul edilen proje, mahkemenin tasdikine sunulur; mahkeme, projenin kanuni şartları taşıyıp taşımadığını inceleyerek tasdik veya ret kararı verir. Tasdik kararının kesinleşmesiyle birlikte, konkordato projesindeki şartlar (borçların indirimi, vade uzatımı gibi) tüm alacaklılar için (oylamada karşı oy kullanan veya hiç katılmayan alacaklılar dahil) bağlayıcı hâle gelir.

Uygulamada sık görülen hata: Tasdik kararının kesin ve nihai olduğu, hiçbir şekilde denetlenemeyeceği düşüncesiyle, tasdike itiraz hakkının kullanılmaması; tasdik kararına karşı kanunda öngörülen kanun yoluna (istinaf) başvurma imkânı bulunmaktadır, bu hakkın süresinde kullanılması önemlidir.

8. Mühletin Sona Erme Hâlleri

• Sürenin dolması: geçici mühlet uzatılmazsa veya kesin mühlete geçilmezse, mühlet kendiliğinden sona erer.
• İflas kararı: konkordatonun başarı şansı kalmadığı değerlendirilirse, mahkeme borçlunun iflasına karar verebilir (İİK m.292).
• Projenin reddi: alacaklılar toplantısında yeter çoğunluk sağlanamazsa veya mahkeme tasdiki reddederse mühlet sona erer.
• Talebin geri alınması: borçlu, konkordato talebini herhangi bir aşamada geri çekebilir.

Mühletin sona ermesiyle birlikte, durmuş olan icra takipleri kaldığı yerden devam eder ve alacaklılar yeni takip başlatabilir; alacaklıların hakları mühlet öncesi statülerine geri döner.

9. Görevli Mahkeme

Konkordato başvuruları, iflas davaları ve iflasın ertelenmesi yerine geçen konkordato talepleri dahil olmak üzere, İİK m.285 kapsamındaki tüm süreçlerde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi’dir.

10. Süreç Yönetiminde Diğer Sık Yapılan Hatalar

• Konkordato başvurusunun, şirketin nakit akışı ciddi biçimde bozulmadan, erken bir önlem olarak değerlendirilmemesi; süreç başvuru anındaki mali tablo ve ön projenin gerçekçiliğine dayandığından, çok geç kalınmış bir başvuru başarı ihtimalini azaltabilir.
• Rehinli/imtiyazlı alacaklılar ile adi alacaklıların konkordato sürecindeki farklı konumlarının (bazı imtiyazlı alacaklıların oylamaya dahil olmaması gibi) gözden kaçırılması.
• Tasdik sonrası, borçlunun konkordato projesindeki taahhütlerini yerine getirmemesi hâlinde alacaklıların fesih davası açabileceğinin ve bu durumda konkordatonun ortadan kalkabileceğinin göz ardı edilmesi.
• Geçici/kesin mühlet süresince şirket yönetiminin, komiserin onayı gerektiren işlemleri komiserden habersiz yürütmeye devam etmesi; bu durum komiserin mahkemeye sunacağı raporu olumsuz etkileyebilir.

Sadak & Partners ile İletişime Geçin

Konkordato sürecinde, başvurunun zamanlaması, ön projenin gerçekçiliği ve alacaklılarla yürütülecek müzakere stratejisi, sürecin başarıyla sonuçlanmasını doğrudan belirler. Şirketinizin mali tablolarını ve alacaklı/borç yapınızı paylaşmanız, dosyanıza özel bir strateji kurulmasını sağlar. Sadak & Partners Law Office icra ve iflas hukuku ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Tasarrufun iptali davasına ilişkin ayrıntılar ayrı bir rehberimizde ele alınmıştır.